Trồng rau sạch không cần đất không chỉ có thủy canh mới mang lại năng suất cao, có đến 4 mô hình (bao gồm thủy canh) đã và đang được áp dụng ở Việt Nam và trên thế giới.

1.Trồng rau sạch không cần đất – thủy canh.


– Không còn xa lạ, thủy canh là mô hình trồng rau sạch không cần đất phổ biến nhất hiện nay, đã và đang được áp dụng tại nhiều địa phương trong cả nước, nhất là các khu vực không có nhiều diện tích đất để trồng trọt như các khu đô thị lớn.
– Phương pháp này ra đời từ thời cổ đại, khi người dân sử dụng phân để trồng dưa chuột, dưa hấu và một số rau củ khác…
– Tuy nhiên, phải đến năm 1929, khi William Frederick Gericke – một giáo sư đại học California trồng thành công cây cà chua đạt kích thước 7,5m trong dung dịch dinh dưỡng, ông mới gọi hệ thống mới này là “thủy canh”.
– Thông thường, hạt giống sẽ được gieo ở giá thế, sau khi rau lên từ 2-3 lá sẽ được đưa vào môi trường thủy canh, tùy loại rau mà 40-50 hoặc lâu hơn có thể thu hoạch.
– Không chỉ tiết kiệm đất, diện tích, thời gian chăm sóc, mà mô hình thủy canh còn kiểm soát được cỏ dại, các vấn đề sâu bệnh, cũng như đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cây phát triển.
– Song nhược điểm của mô hình thủy canh là yêu cầu đầu tư lớn, hệ thống vận hành cần chính xác, đồng thời toàn bộ hệ thống vận hành bằng hệ thống bơm nước nên nguồn điện cần ổn định.
– Bên cạnh đó yêu cầu người trồng phải thường xuyên theo dõi chất lượng nước để đảm bảo đủ dinh dưỡng cho cây.

>>> Mời bạn tham khảo các loại rau củ hữu cơ được chứng nhận bởi USDA Hoa Kỳ

2. Trồng rau sạch không cần đất – khí canh.

– Khí canh là phương pháp trồng rau sạch không cần đến cả đất và rất ít nước, thay vào đó, rau được trồng trên giá đỡ, bên dưới được phun dung dịch chứa chất dinh dưỡng trực tiếp vào rễ.
– Ý tưởng của mô hình này bắt nguồn từ việc quan sát rễ của nhiều cây lơ lửng trong không khí như hoa lan.
– Đến năm 1957 F.W.Went đã trồng thành công cà phê, cà chua với toàn bộ bộ rễ lơ lửng trong không khí được phun sương mù dưỡng chất, từ đó mô hình này được ứng dụng rộng rãi.
– Các thử nghiệm cho thấy, mô hình khí canh giúp tiết kiệm 98% lượng nước và 95% lượng phân bón so với cách thông thường. Mặt khác, mô hình khí canh thiết kế theo dạng tháp dọc giúp tiết kiệm được diện tích trồng tối đa.

3. Trồng rau sạch trên tấm phim nhựa.

– Đây được xem là phát minh mới của nhà khoa học tại Nhật Yuichi Mori vào năm 2009, ông đã chứng minh rằng rau và cây ăn quả có thể trồng trên bất cứ mặt phẳng nào.
– Tấm phim được ông sử dụng làm từ vật liệu hydrogel có khả năng hấp thụ nước và dinh dưỡng thông qua các lỗ thấm hút có kích thước nano, từ đó rễ cây sẽ lan trên bề mặt phim thay vì cắm sâu như các phương pháp thông thường.
– Sau hơn 10 năm thử nghiệm, Yuichi Mori và các đồng nghiệp đã tạo được hệ thống canh tác không cần tới đất và có thể trồng trong nhà kính ở phạm vi rộng.
– Phương pháp này tiết kiệm 90% lượng nước sử dụng, các lỗ cực nhỏ trên màng polyme hạn chế xâm nhập vi khuẩn, do đó hầu như rau không bị sâu bệnh.
– Trồng rau sạch không cần đất trên tấm phim nhựa đã được áp dụng trên 150 địa điểm của Nhật Bản, Trung Quốc và một số trang trại Ả Rập và dự kiến chuyển công nghệ sang châu Âu, Trung Đông.

4. Trồng rau sạch trên giá thể:

– Dễ trồng, dễ chăm sóc, diện tích sử dụng không quá lớn, chi phí đầu tư thấp hơn so với các mô hình trồng rau sạch không cần đất ở trên nhưng vẫn mang đến năng suất cao là ưu điểm của phương pháp trồng rau sạch trên giá thể.
– Cụ thể, thay vì tiếp xúc với đất thì lớp sàn trong nhà màng được lót bằng bạt chuyên dụng, giữa các lối đi được trải bạt kín để cách ly mầm bệnh, cây được nuôi dưỡng qua các giá thể.
– Tùy theo điều kiện của mỗi khu vườn mà giá thể sử dụng sẽ khác nhau như giá thể nhân tạo (rockwool, mốp xốp…) giá thể tự nhiên (mụn xơ dừa, trấu hun, vỏ thông, than bùn, đá bọt núi lửa… đảm bảo không tiếp xúc với đất, cung cấp dinh dưỡng cho cây thông qua hệ thống tưới nhỏ giọt, sau khi cây hấp thụ dinh dưỡng nước sẽ được thu lại qua các bình chứa nhỏ bên cạnh giá thể.
– Phương pháp này giúp tiết kiệm nước tưới, phân bón, công chăm sóc. Đặc biệt, khác với nhà kính, nhà màng không tác động đến môi trường, áp dụng được trong nhiều môi trường, điều kiện khí hậu thất thường, đất xói mòn hoặc bị thoái hóa. Ở Việt Nam, mô hình này đã xuất hiện ở Lâm Đồng với khu vườn dưa leo cocktail được trồng trong nhà màng mang lại năng suất cao.
– Trồng rau sạch không cần đất là mô hình trồng mới, tiết kiệm diện tích, phân bón, tuy nhiên lại cần chi phí đầu tư lớn và quá trình chăm sóc, theo dõi sát sao nhất là về nguồn dinh dưỡng cho cây.

>>> Trang trại Organica Ba Vì được chứng nhận hữu cơ của Mỹ và Châu Âu

Ở nước ta, mô hình trồng rau sạch không cần đất phổ biến nhất vẫn là thủy canh song vẫn chưa thực sự mang lại những hiệu quả cao, trong khi đó xu hướng trồng rau sạch hữu cơ vẫn được nhiều người ưu tiên vì tính mùa vụ (cây đúng mùa ăn sẽ ngon hơn), đảm bảo tiêu chuẩn và có nhiều lựa chọn (trồng được nhiều loại cây) hơn so với phương pháp thủy canh.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here